Meta, işletme hesaplarına yönelik yeni ticari şartlarının yürürlüğe giriş tarihini erteledi. Şirket, Facebook, Instagram, WhatsApp ve Threads üzerindeki işletme hesaplarını kapsayan güncellenmiş Ticari Şartlar ile Self-Serve Reklam Şartları’nın 30 Ekim yerine 20 Kasım‘da devreye gireceğini açıkladı. Karar, dünya genelinde haber yayıncılarından, reklamverenlerden ve düzenleyici kurumlardan gelen yoğun tepkilerin ardından geldi.
Tartışma neden çıktı?
Nieman Lab’in 15 Ekim’de ilk kez gündeme getirdiği yeni şartlar, Meta’nın platformlarındaki işletme hesaplarıyla “ilişkili” web sitelerini geniş kapsamlı şekilde taramasına izin veriyordu. Neredeyse her haber kuruluşunun en az bir işletme hesabı bulunduğu düşünüldüğünde bu madde, haber sitelerinin içeriklerinin toplanabileceği anlamına geliyordu. Şartlarda ilk hâliyle bu içeriklerin ürünleri “eğitmek” için kullanılabileceğine dair bir ifade yer alıyordu.
Meta, 16 Ekim’de “eğitim” kelimesini metinden çıkardı ve taranan içeriğin kullanımını “reklam ve işletme ürünleri” ile sınırladı. Ancak hukuk uzmanları, bu değişikliğin içeriklerin yapay zekâ amaçlı kullanımını tamamen dışarıda bırakmak için yeterli olmadığı görüşünde. Yayıncıların bu şartlardan çıkmak için bir seçeneği de bulunmuyordu.
Meta: Anlatmak için zamana ihtiyacımız var
Meta sözcüsü, The Verge ve Nieman Lab’e yaptığı açıklamada ertelemenin, iş ortaklarına ve paydaşlara neyin değişip neyin değişmediğini anlatmak için ek süre tanımak amacıyla yapıldığını söyledi. Şirket bu süreçte web tarayıcılarını nasıl kullandığını ve içerik sahiplerinin tercihlerini robots.txt dosyası üzerinden bildirmeye devam edebileceğini açıklamak istediğini belirtiyor. Nieman Lab ise 23 Ekim itibarıyla şartlarda yürürlük tarihi dışında bir değişiklik yapılmadığını ve metnin hiçbir sürümünde robots.txt tercihlerine uyulacağına dair bir ifade bulunmadığını not ediyor.
Yayıncılar ve düzenleyiciler devrede
ABD’deki News/Media Alliance, Perşembe günü Meta CEO’su Mark Zuckerberg’e bir mektup göndererek şartların 30 Ekim’den önce askıya alınmasını talep etti. Dünya Gazeteler ve Haber Yayıncıları Derneği (WAN-IFRA) de aynı gün Meta’nın küresel ilişkilerden sorumlu yöneticisi Joel Kaplan’a benzer bir mektup iletti. Avrupa’daki çok sayıda basın birliği ise Dijital Piyasalar Yasası’na (DMA) olası aykırılıkları gerekçe göstererek Avrupa Komisyonu’nu müdahaleye çağırdı.
Avrupa Komisyonu, Meta’nın erteleme kararını memnuniyetle karşıladığını ve şirketin uygulamalarının AB rekabet hukuku ile DMA’ya tam uyumlu olmasını sağlamaya kararlı olduğunu açıkladı. Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA) de Meta ile acil görüşmeler yaptığını ve şartları incelemeye devam edeceğini duyurdu.
Erteleme bir çözüm mü?
Yayıncı cephesi ertelemeyi olumlu karşılasa da bunu bir çözüm olarak görmüyor. İngiltere’deki News Media Association’ın CEO’su Theo Bamber, adımın memnuniyet verici olduğunu ancak bunun “bir çözüm değil, bir duraklama” olduğunu söyledi. Bazı hukukçular ise Meta’nın bu süreyi ya yayıncıları ikna edecek yeni bir yol bulmak ya da baskı karşısında geri adım atmak için kullanabileceğini düşünüyor. Almanya’dan rekabet hukuku uzmanı Thomas Höppner ise ertelemenin, mahkemelerden ihtiyati tedbir istenme riskini azaltmaya yönelik bir hukuki strateji olabileceği uyarısında bulundu.
Önümüzdeki haftalarda gözler, düzenleyici kurumların Meta’dan yayıncı içeriklerine ilişkin açık ve bağlayıcı taahhütler alıp alamayacağına çevrilecek.
Şirket: Meta
Yeni yürürlük tarihi: 20 Kasım 2026
Kaynak: The Verge, Nieman Lab
Görsel: Meta (resmi logo)